به صفحه داروشناسی مجله اینترنتی حنانه خوش آمدید

در این صفحه شما با نکاتی از انواع دارو و نحوه ساخت داروها به زبان ساده آشنا خواهید شد

و همچنین شناخت و عوارض داروها را به صورت دسته بندی شده می توانید مطالعه کنید. 

به یاد داشته باشید گاهی مصرف خودسرانه دارو می تواند عواقب جبران ناپذیری داشته باشد.

برای شناخت درست مشکل خود و مصرف هر دارویی نیاز به مشاوره و مراجعه به پزشک است.

سلامتی خود را جدی بگیرید!

 

داروها چگونه ساخته و تهیه می شوند

 

همانطور که می دانیم قبل از ساخت و تهیه داروهای شیمیایی داروها به طور طبیعی مورد استفاده قرار می می گرفت و از خود طبیعت یعنی از گیاهان و حیوانات گرفته می شد.البته درمان طبیعی بیشتر بر گرفته از گیاهان است برای مثال بعضی از داروهای گیاهی شامل مرفین (از 9 تریاک)، دیگوکسین (از گل، دیجیتالیزا لانتا) و آسپرین (از پوست درخت) گرفته شده. استفاده از گیاهان دارویی هنوز هم پرطرفدار است و متخصصین طب سنتی و محققین در تلاشند تا بتوانند خواص گیاهان را برای درمان حتی بیماری های سخت کشف و مورد استفاده قرار دهند. رقابت بین گیاهان دارویی و داروهای شیمیایی همیشه وجود داشته و نظرهای متفاوتی بین متخصصین داروشناسی وجود دارد. اما آنچه که هست این است که داروها چه به صورت گیاهی و یا سنتزی و شیمیایی برای درمان بیماری ها طبقه بندی شده اند و بعضی بیماری ها با گیاهان دارویی بهبود نخواهند یافت به خصوص بیماری های صعب العلاج،به همین دلیل دارو به شیوه های متفاوت مورد تحقیق و ساخت قرار گرفت. هر چند بسیاری از داروهای مهم برای بیماری های خاص ریشه گیاهی دارند که در ادامه به این موضوع اشاره شده است.

شیوه دیگر تهیه دارو ساخت دارو به صورت صناعی و نیمه صناعی می باشد.

داروهایی که به صورت نیمه صناعی هستند:این داروها با ایجاد تغییرات شیمیایی بر داروهای طبیعی به دست می‌آیند وهدف از این کار افزایش اثربخشی بیشتر دارو است. در برخی مواقع اثر و یا قدرت داروی به دست آمده از منابع طبیعی دارای نقص هایی می باشد و یا قدرت اثر بخشی کمتری دارد که با انجام تغییرات جزئی روی ساختار شیمیایی آن می‌توان نقص موجود را برطرف کرد. همچنین این امر می تواند منجر به کاهش برخی عوارض جانبی دارو نیز شود. یک نمونه از این داروها که بسیار شناخته شده است داروی گیاهی مورفین می باشد که از گیاه خشخاش به دست می آید و یکی از مهمترین کاربردهای آن خواص ضد درد بودن آن است. اما همانطور که می دانیم مورفین اعتیاد آور است اما دانشمندان با تغییر در ساختار مورفین داروهایی را بدست آوردند که خاصیت اعتیادآور بسیار ناچیزی دارد و مورد استفاده بیماران قرار می گیرد.

داروهای صناعی داروهایی را که به طریقه شیمیایی سنترشده‌اند، داروهای صناعی می‌نامند. برای مثال دانشمندی به نام دوما که به مطالعه روی رنگها مشغول بود، متوجه شد که گروهی از موشهای آزمایشگاهی که به طور اتفاقی نوعی رنگ قرمز به نام پرونتوسیل را خورده بودند، در برابر عفونت مقاومت یافته‌اند. با بررسی بیشتر خاصیت ضد باکتریایی رنگ فوق مشخص گردید و بر اساس آن گروهی از داروهای ضد باکتری به نام سولفونامیدها ساخته و عرضه شدند که از آن میان می‌توان به پادزیهای معروفی چون کوتریموکسازول و سولفاستامید اشاره کرد.

ساخت دارو به روش الگوبرداری از ساختمان بدن راه دیگر کشف داروهای جدید، الگوبرداری از ساختمان بدن است. برای مثال هیستامین یکی از موادی است که بطور طبیعی در بدن ساخته می‌شود و در اندامهای مختلف کارهای مختلفی انجام می‌دهد. این ماده درپوست باعث خارش می‌شود، رگهای بینی و چشم را گشاد می‌کند، منجر به احتقان و عوارض ناشی از آن مثل آبریزش از بینی و سرخی چشم می‌گردد. در معده روی سلولهای کناری معده اثر کرده و تحریک ترشح اسید را باعث می‌شود. دانشمندان با در نظر گرفتن ساختار مولکولی هیستامین دو گونه از داروهای آنتی‌هیستامینی را طراحی کرده‌اند.

تفاوت داروی ژنریک با داروی تجاری

در واقع اسم ژنریک همان نام عمومی داروها می باشد که عموما پزشکان برای نسخه نویسی از نام ژنریک دارو استفاده می کنند. در واقع نامی هست که به صورت مرجع برای دارو انتخاب می شود. اما نام تجاری اسمی است که کارخانه سازنده دارو آن را انتخاب کرده است و یک دارو ممکن است نام هاي تجاری بسیاری داشته باشد و حتی ممکن است یکی از نام هاي تجاری به حدی رایج باشد که افراد معمولی آن نام را با اسم ژنریک دارو اشتباه بگیرند مانند قرص پروپرانولول که بسیاری این دارو را با اسم تجاری آن یعنی ایندرال می شناسند. برای مثال داروی لوزارتان نیز دارای نام هاي تجاری مختلف مانند قرص لوستار که توسط شرکت داروسازی عبیدی، لوزاتن توسط داروسازی دارو پخش، قرص لوزار داروسازی مداوا و بسیاری نام دیگر در داروخانه ها وجود دارد.

اصطلاحات کاربردی دارویی در نسخه خوانی

اگر به نسخه پزشکان دقت کرده باشید متوجه می شوید یک سری اصطلاحات خاصی را برای نوشتن دارو به شکل های مختلف به کار می برند. و نسخه خوان ها و تکنسین های دارویی با توجه به این اصطلاحات تشخیص می دهند که دارو به صورت قرص یا شربت و... تجویز شده. این علائم عبارتند از:

آمپول (Amp)

قرص (Tab)

شربت (syp)

قطره  (gt)

 

O.h=هر ساعت

O.n=هر شب

PM=بعد از ظهر

P.C=بعد از غذا

a.c= قبل از غذا

 

داروهای آرام بخش

 

قرص تریازولام (Triazolam)

از داروهای آرام‌بخش است که دارای اثرات ضد اضطرابی و آرام‌بخش بوده و به منظور درمان بی‌خوابی هم استفاده می‌شود. خواب‌آلودگی و سرگیجه برخی از عوارض قرص تریازولام می‌باشد. تریازولام به سرعت و تقریباً بطور کامل از طریق دستگاه گوارش جذب می‌شود. مصرف این دارو در دوران بارداری ممنوع است چراکه ممکن است باعث مرگ یا نقص عضو جنین گردد. عوارض قرص تریازولام شامل خواب‌آلودگی، سرگیجه، مشکلات هماهنگی، تاکی کاردی، خستگی،اختلالات حافظه،گرفتگی عضله، درد، افسردگی، ختلالات بینایی، یبوست، تغییرات طعم، اسهال، خشکی دهان، آلرژی، کابوس، بی‌خوابی، وزوز گوش، تنفس، ضعف و احتقان می‌باشد.

قرص دیازپام (Diazepam)

دیازپام دارویی مسکن و خواب‌آور برای تسکین اضطراب و استرس، اختلالات خواب و اختلالات هراس می‌باشد. خواب آلودگی از عوارض قرص دیازپام است. افرادی که به طور دائمی از این داروها استفاده می‌کنند به تدریج به آن وابسته شده و برای دستیابی به همان میزان آرامش قبلی، مجبور به مصرف میزان بیشتری از آن هستند. بر همین اساس میزان دوز مصرفی این دارو باید حتما توسط پزشک و تحت نظر ایشان تعیین گردد. عوارض قرص دیازپام شامل افت قوای ذهنی، خواب‌آلودگی، تکلم نامفهوم، ضربان قلب کند، تنگی‌ نفس، عدم تعادل، بثورات جلدی، گلودرد، تب و لرز، کبودی یا خونریزی غیرعادی، زخم‌های دهانی، زردی پوست یا چشمان، از دست رفتن حافظه، بی‌خوابی، اضطراب یا تحریک‌پذیری می‌باشد.

قرص بوسپیرون (Buspiron)

از داروهای ضداضطراب است که برای درمان علائم اضطراب، مثل ترس، تنش، تحریک‌پذیری و کج‌خلقی، سرگیجه، ضربان قلب نامنظم و سایر علائم جسمانی، و به عنوان قرص آرامبخش استفاده می‌شود. سرگیجه و تهوع ازعوارض این دارو است. این دارو بدون ایجاد تسکین یا سرخوشی قابل توجه اضطراب را کم کرده و هیچگونه اثرات خواب‌آور، ضد تشنج یا شل‌کننده عضلانی ندارد. استفاده از این دارو برای افراد زیر 18 سال ممنوع است. عوارض قرص بوسپیرون شامل خواب‌آلودگی، سرگیجه، تهوع، سردرد، عصبانیت، احساس سبکی در سر، هیجان، تپش قلب، تشنج، وزوز گوش، درد گلو، خستگی و خشکی دهان می‌باشد.

قرص زولپیدم (Zolpidem)

یک داروی آرام‌بخش بوده که در درمان بی‌خوابی مصرف می‌شود. تهوع، گیجی و خواب‌آلودگی از عوارض قرص زولپیدم می‌باشد. جالب است بدانید که در ارتش آمریکا این دارو برای خواب راحت شب قبل از عملیات حساس مصرف می‌شده‌ است. درواقع این دارو بر روی مغز اثر آرام‌بخشی دارد. این دارو می تواند افکار خودکشی را مخصوصا در میان نوجوانان تقویت کند. بنابراین مصرف این دارو به طور خودسرانه به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. از این دارو می‌توان برای آرام کردن افراد در مدت کوتاهی قبل از قرار گرفتن تحت عمل جراحی استفاده کرد. عوارض قرص زولپیدم شامل تهوع، استفراغ، خواب‌آلودگی، گیجی، سردرد، راه رفتن در خواب (نادر)، مشکلات چشمی مثل دوبینی می‌باشد.

 

داروهای کاهنده فشار خون

 

قرص رزرپین (Reserpine) از داروهای کاهنده فشار خون است که به سرعت از طریق دستگاه گوارش جذب می‌شود. آریتمی، مدفوع تیره رنگ و استفراغ خونی برخی از عوارض جانبی مصرف قرص رزرپین هستند. توجه داشته باشید که این دارو افزایش فشار خون را درمان نمی‌كند بلكه آن را كنترل می‌نماید. از این رو مصرف آن ممكن است تا آخر عمر ضروری باشد.

عوارض قرص رزرپین شامل آریتمی (ریتم غیرطبیعی قلب)، مدفوع تیره رنگ، استفراغ خونی، کرامپ معده یا درد، برادی‌کاردی، درد سینه، خواب‌آلودگی، سردرد، کاهش میل جنسی، ضعف، افسردگی، عدم توانایی در تمرکز، عصبانیت یا اضطراب، تنگی نفس، کابوس‌ یا بی‌خوابی سحرگاهی، بی‌اشتهایی، اسهال و خشکی دهان ممی‌باشد.

قرص آملودیپین (Amlodipine) .توجه داشته باشید که این دارو به‌ مهار بیماری‌ کمک‌ می‌کند نه‌ آنکه‌ آن‌ را درمان‌ کند. این‌ بدان‌ معنا است‌ که‌ حتی‌ اگر احساس‌ بهبودی‌ دارید ممکن‌ است‌ لازم‌ باشد آملودیپین‌ را سال‌ها یا تا پایان‌ زندگی‌ مصرف‌ کنید. آملودیپین‌ معمولاً روزی‌ یک‌بار مصرف‌ می‌شود و راحت‌تر است‌ که‌ صبح‌ها پیش‌ از صبحانه‌ مصرف‌ شود تا فراموش‌ نشود. عوارض قرص آملودیپین شامل سردرد، سرگیجه، بی‌ خوابی، برافروختگی، تپش قلب، درد قفسه سینه، تهوع، درد شکم، یبوست و تب می‌باشد.

 قرص پرازوسین (Prazocin) علاوه بر این از این دارو جهت درمان نارسایی قلبی و بزرگی خوشخیم پروستات هم استفاده می‌شود. توجه داشته باشید که در اوایل درمان با این دارو فشار خون ممکن است به صورت ناگهانی افت کند. در صورت بروز علائم کاهش فشار خون، حتماً به صورت نشسته یا درازکش، تغییر وضعیت دهید. عوارض قرص پرازوسین شامل افت فشار خون وضعیتی (بخصوص هنگام برخاستن از حالت‌خوابیده یا نشسته)، تند و نامنظم شدن ضربان قلب، مشکلات جنسی، تورم اندام‌ها به خصوص پا، حساسیت، خواب‌آلودگی، اضافه وزن غیرمنتظره، یبوست، سرگیجه یا منگی، درد در قفسه سینه و تنگی نفس می‌باشد.

 قرص کارودیلول (Carvedilol) کاهش شدید ضربان قلب، سردرد و تنگی نفس برخی از عوارض مصرف قرص کارودیلول به عنوان قرص فشار خون می‌باشد. این دارو همچنین با اثراتی که بر روی گشاد کردن عروق و کاهش ضربان قلب دارد می‌تواند به عنوان داروی کمکی اثـر مفیدی در درمان نارسایی قلب داشته باشد. میزان دقیق مصرف این دارو برای هر فرد متفاوت بوده و حتما باید توسط پزشک تعیین گردد. عوارض قرص کارودیلول شامل آلرژی، کاهش شدید ضربان قلبی، ضعف و خستگی، سردرد و سرگیجه، تنگی نفس، افزایش آنزیم‌های کبدی، افزایش وزن و اسهال، تهوع، عفونت دستگاه تنفسی، ناتوانی جنسی، گرگرفتگی، سنکوب، بیهوشی و اختلالات خواب می‌باشد.

قرص وراپامیل (Verapamil) برای كنترل پرفشاری خون، درد قلبی قفسه سینه، بی‌نظمی ضربان قلب و نیز جلوگیری از سردرد میگرنی تجویز می‌شود. این دارو با کاهش فشار خون می‌تواند از بسیاری عوارض قلبی عروقی نظیر سکته قلبی، مغزی و همچنین نارسایی کلیه بکاهد. توجه داشته باشید که این دارو افزایش فشار خون را درمان نمی‌کند، بلکه آن را کنترل می‌نماید. از این رو مصرف این دارو ممکن است تا آخر عمر ضروری باشد. عوارض قرص وراپامیل شامل سردرد، سرگیجه، خستگی ، ضعف، گرگرفتگی و احساس گرما، تهوع، یبوست، سرفه یا خس خس سینه، ورم مچ یا قسمت تحتانی پا، کاهش ضربان قلب و اسهال می‌باشد.

قرص کلونیدین (Clonidine) برای‌ کنترل‌ فشارخون‌ و همچنین در مواردی مثل پیشگیری‌ از حملات‌ میگرن‌ تجویز می شود. خشکی دهان و خواب‌آلودگی از عوارض آن است. این دارو همچنین در درمان‌ قاعدگی‌ دردناک‌ و گرگرفتگی‌ ناشی‌ از یائسگی‌ و برای‌ رفع‌ سریع‌ عوارض‌ ناشی‌ از سندرم‌ قطع‌ مصرف‌ مواد مخدر شبه‌ تریاک‌ مصرف‌ می‌شود. عوارض قرص کلونیدین شامل خواب‌آلودگی، خشکی دهان، تسکین، افسردگی، احتباس مایعات، برادی کاردی، پدیده رینود، سردرد، سرگیجه، احساس سرخوشی، بی‌قراری شبانه، یبوست و به ندرت کاهش توانایی جنسی می‌باشد.

قرص آتنولول (Atenolol) نوعی قرص فشار خون است که به منظور کنترل فشار تجویز می‌شود. تنگی نفس و خستگی از عوارض مصرف قرص اتنولول است.علاوه بر کاهش فشار خون این دارو به منظور تسکین‌ درد قلبی، پیشگیری‌ از سردردهای‌ میگرنی و درمان‌ بی‌نظمی‌ ضربان‌ قلب‌ تجویز می‌شود. آتنولول به شکل قرص‌های 50 و 100 میلی‌گرمی موجود می‌باشد. عوارض قرص آتنولول شامل افت شدید فشارخون، کاهش نبض، سرد شدن انتهاهای بدن، بی‌خوابی، خستگی، گیجی، تهوع، گلودرد، خشکی چشم، ناتوانی جنسی، تنگی نفس و خس‌خس سینه می‌باشد.

 

 

داروهای ضد چربی خون

 

قرص سیمواستاتین (Simvastatin)

این قرص از داروهای کاهنده چربی خون است که ضعف و درد عضلانی برخی از عوارض مصرف آن می‌باشد. اگرچه تاثیر اصلی سیمواستاتین در کاهش کلسترول خون است ولی به میزان کمتری تری‌ گلیسیرید خون را نیز کاهش می‌دهد. عوارض قرص سیمواستاتین شامل ناراحتی‌های گوارشی، افزایش آنزیم‌های کبدی، ضعف و درد عضلانی، سردرد، ضایعات پوستی، اسهال، تهوع، دل درد، افزایش حساسیت، افزایش میزان هموگلوبین و قند خون، فراموشی و گیجی، کاهش توانایی جنسی و بی‌خوابی می‌باشد.

قرص فنوفیبرات (Fenofibrate)

از داروهای کنترل‌کننده چربی خون (قرص چربی) است که کمک می‌کند تا سطح کلسترول و تری‌گلیسیرید (اسیدهای چرب) در خون کاهش یابد. مشکلات تنفسی و سردرد برخی از عوارض مصرف این دارو هستند. مصرف دارو با غذا میزان جذب آن را افزایش می‌دهد. عوارض قرص فنوفیبرات شامل مشکلات تنفسی، درد شکمی، درد پشت، سردرد، یبوست، تهوع، خونریزی غیرمعمول، درد یا تورم در پاها می‌باشد.

قرص رزوواستاتین (Rosuvastatin)

لین قرص از داروهای کاهنده چربی خون است که به منظور یک درمان کم عارضه برای پایین آوردن کلسترول خون و پیشگیری از بروز سکته تجویز می‌شود. درد و گرفتگی عضلانی از عوارض مصرف این دارو است. رزوواستاتین با مسدود کردن مسیر ساخت کلسترول توسط کبد باعث می‌شود که کبد کلسترول را از خون برداشت و جمع‌آوری کند. مصرف این قرص به عنوان قرص چربی باعث بهبود تصلب شرایین شده و از سکته قلبی و مغزی در بیماران پیشگیری می‌کند. داشتن یک رژیم غذایی سالم، محدود کردن مصرف الکل، کاهش نمک در رژیم غذایی، ترک سیگار و داشتن فعالیت بدنی مناسب همراه با مصرف این دارو به منظور اثربخشی بیشتر توصیه می‌شود. عوارض قرص شامل درد و گرفتگی عضلانی، سردرد، یبوست، احساس تهوع، سوءهاضمه، سرگیجه، خستگی و اختلال در خواب می‌باشد.

قرص کلوفیبرات (Clofibrate)

از داروهای کاهنده چربی خون است که در درمان زیادی چربی خون در بیمارانی كه به درمان با رژیم غذایی یا سایر روش‌ها پاسخ كافی نداده‌اند، مصرف می‌شود. سردرد، سرگیجه و مشکلات گوارشی از عوارض این دارو است. این دارو از دستگاه گوارش به آهستگی و به طور کامل جذب می‌شود. توجه داشته باشید كه در كنترل چربی خون، دارو جایگزین رژیم غذایی، تمرین بدنی و كاهش وزن نمی‌شود بلکه باید در کنار این‌ها باشد تا بتوان بیشترین تاثیر را از آن گرفت. عوارض قرص کلوفیبرات شامل عوارض گوارشی (از قبیل تهوع، بی‌اشتهایی و درد معده)، خارش، كهیر، كاهش توانایی جنسی، سردرد، سرگیجه، كسالت، ریزش مو، مسمومیت بافت عضلانی و سنگ‌های صفراوی می‌باشد.

قرص كلستیرامین (Cholestyramine)

از داروهای کاهنده چربی خون است که توصیه می‌شود در کنار رژیم غذایی صحیح و انجام ورزش روزانه مصرف شود. سردرد، سرگیجه و خواب‌آلودگی برخی از عوارض جانبی مصرف این دارو است. این دارو برای‌ کاهش‌ خارش‌ ناشی‌ از افزایش‌ اسیدهای‌ صفراوی‌ به‌ دنبال‌ بیماری‌های‌ کبدی‌ نیز استفاده‌ می‌شود. كلستیرامین کلسترول‌ و اسیدهای‌ صفراوی‌ اضافی‌ را کاهش‌ می‌دهد. عوارض قرص كلستیرامین شامل سردرد، سرگیجه، خواب‌آلودگی، وزوز گوش، درد مفاصل، یبوست، درد شکم، تهوع، بثورات جلدی و کاهش جذب ویتامین‌های محلول در چربی مانند A ،D و K می‌باشد.

قرص لوواستاتين (Lovastatin)

یکی دیگر از داروهایی است که به عنوان قرص چربی استفاده می‌شود. این دارو کاهنده چربی خون است و به منظور درمان کلسترول بالای خون در افرادی که به درمان با رعایت رژیم غذایی پاسخ كافی نمی‌دهند تجویز می‌شود. اسهال و سرگیجه از عوارض مصرف این دارو است. اگرچه تاثیر اصلی لوواستاتین در کاهش کلسترول خون است ولی به میزان کمتری تری‌گلیسیرید خون را نیز کاهش می‌دهد. عوارض قرص لوواستاتين شامل یبوست، اسهال، سرگیجه، نفخ، سردرد، گرگرفتگی، تهوع، بثورات جلدی، معده درد، کاهش توانایی جنسی و اشکال در خوابیدن می‌باشد.

جم فیبروزیل (Gemfibrozil)

از داروهای کاهنده چربی مضر خون است که به جلوگیری از بیماری عروقی كرونری در بیمارانی‌ که‌ به‌ درمان‌ با رژیم‌ غذایی‌ پاسخ‌ کافی‌ نمی‌دهند، مصرف‌ می‌شود. این دارو همچنین باعث افزایش چربی مفید خون می‌شود. توجه داشته باشید که این دارو بالا بودن سطح كلسترول خون را درمان نمی‌كند، بلكه فقط شرایط را كنترل می‌كند. جم فیبروزیل در دو شکل قرص و کپسول در دسترس بوده و به خوبی از طریق دستگاه گوارش جذب می‌شود. عوارض قرص جم فیبروزیل شامل نفخ معده، درد معده و سوزش سر دل، بثورات جلدی، حالت تهوع یا استفراغ، اسهال، سردرد، ضایعات پوستی می‌باشد.

قرص آتورواستاتین (Atorvastatin)

برای کاهش کلسترول خون و پیشگیری از بیماری‌های قلبی مصرف می‌شود. سردرد و اسهال از عوارض قرص آتورواستاتین است. هرچند تاثیر اصلی آتورواستاتین در کاهش کلسترول خون است ولی به میزان کمتری تری‌گلیسرید خون را نیز کاهش می‌دهد. این دارو سطح چربی بد در خون را کاهش می‌دهد و به همین دلیل خطر ابتلا به برخی بیماری‌ها از جمله سکته قلبی را کاهش می‌دهد. عوارض قرص آتورواستاتین شامل سردرد، ضایعات پوستی، اسهال، تهوع، دل درد می‌باشد.

 

 شناخت داروهای مورد استفاده در سرماخوردگی کودکان و نکاتی که باید بدانید

(بدون نسخه پزشک از هر دارویی برای کودکان خودداری نمایید)

داروی ضد تب

استامینوفن: والدین ممکن است برای درمان کودک (بالاتر از 3 ماه) که به علت تب در چند روز اول سرماخوردگی ناراحت است استامینوفن (با نام تچاری تایلنون به عنوان مثال) بدهند.

ایبوپروفن (با نام تجاری مثلاً Motrin، Advil) را می توان برای کودکان بالاتر از 6 ماه تجویز کرد.

آسپیرین : این دارو نباید به کودکان کمتر از 18 سال داده شود. اگر کودک حال عمومی خوبی دارد و احساس ناراحتی نمی کند دادن این داروها سودی ندارد. والدین می بایست با کارشناس سلامت کودکشان درباره زمان و چگونگی درمان تب صحبت کنند.

برای کودکان بزرگ تر از 12 ماه، عسل ممکن است برای سرفه شبانه کمک کننده باشد. والدین می بایست کودکانشان را تشویق کنند که مقدار کافی مایعات بنوشند، ضرورتی ندارد که مایعات اضافی بنوشند. کودکان معمولاً طی یک سرماخوردگی کاهش اشتها دارند و ممکن است کمتر از حالت عادی غذا بخورند. اگر شیرخوار یا کودک به طور کامل از خوردن یا آشامیدن برای مدت طولانی اجتناب کند، می بایست با کارشناس سلامت کودک تماس گرفته شود.

آنتی بیوتیک ها: آنتی بیوتیک ها در درمان سرماخوردگی مؤثر نیستند ولی اگر سرماخوردگی توسط یک عفونت باکتریایی مثل عفونت گوش، پنومونی یا سینوزیت پیچیده شود ممکن است ضرورت پیدا کنند. والدینی که فکر می کنند کودکشان دچار یکی از این عفونت ها شده است می بایست با پزشک کودک تماس بگیرند. استفاده نامناسب از آنتی بیوتیک ها می تواند به ایجاد مقاومت نسبت به آنتی بیوتیک منجر شود و این احتمال وجود دارد که منجر به عوارضی مثال واکنش حساسیتی (آلرژیک) شود. همچنین هوشیاری در قبال مصرف آنتی بیوتیک ها در درمان عفونت های باکتریایی نقش اساسی ایفاء می کنند اما برای درمان سرماخوردگی عادی کودکان تجویز و مصرف آنتی بیوتیک کاری اشتباه است. سرماخوردگی منشاء ویروسی دارد و تجویز آنتی بیوتیک برای درمان آن خطرناک است. همچنین مصرف آنتی بیوتیک سبب مقاوم شدن باکتری ها و تضعیف سیستم ایمنی بدن می رایج‌ترین داروی سرماخوردگی برای بزرگسالان و کودکان بالای سن ۶ سال شامل ضداحتقان، آنتی‌هیستامین، مسکن و ضد درد‌ها می‌شود.

دارو‌های ضد احتقان یا دکونژستان به رفع گرفتگی بینی کمک می‌کنند. آنتی‌هیستامین‌ها از عطسه جلوگیری می‌کنند و آبریزش بینی را کاهش می‌دهند. دارو‌های مسکن هم بدن درد و احساس کوفتگی بدن که برخی اوقات با سرماخوردگی همراه است را کاهش می‌دهند.

رایج‌ترین عوارض جانبی قرص‌های سرماخوردگی رایجی که مصرف می‌کنیم شامل موارد زیر است:

سرگیجه کم آبی بدن خشکی دهان تهوع سردرد همچنین لازم است بدانید که این دارو‌ها به کاهش یا برطرف کردن علائم سرماخوردگی کمک می‌کنند و بیماری را درمان یا طول آن را کوتاه‌تر نمی‌کنند. همچنین ۲ نکته بسیار مهم در مصرف این دارو‌ها وجود دارد. مصرف آن‌ها برای کودکان زیر ۶ سال توصیه نمی‌شود و ممکن است خطرات جدی داشته باشد.

شربت سرماخوردگی کودکان چگونه باید مصرف شود؟ شربت سرماخوردگی کودکان حاوی ترکیبات مختلفی است که هر یک، برخی علائم سرماخوردگی را از بین می‌برد. آنتی هیستامین با هدف کاهش آبریزش بینی، ضد احتقان برای کاهش سرفه و استامینوفن برای کاهش تب و درد از ترکیبات اصلی شربت سرماخوردگی هستند.

به طور کلی شربت سرماخوردگی کودکان برای درمان علائم زیر به کار می‌رود: تب آبریزش بینی گرفتگی بینی عطسه سرفه گلودرد درد عضلانی گوش درد روش استفاده از شربت سرماخوردگی در استفاده از شربت سرماخوردگی به نکات زیر توجه کنید: اطلاعات دقیق درباره دوز شربت برای هر سن، بر اساس دستورالعمل شرکت سازنده تعیین می‌شود. شرکت دارویی باید دستورالعمل مصرف دارو را در جعبه آن قرار دهد.

اغلب باید شربت سرماخوردگی را قبل از مصرف خوب تکان دهید.

با استفاده از پیمانه اندازه‌گیری، دوز تعیین شده از شربت را بردارید. معمولاً یک پیمانه مخصوص اندازه‌گیری در جعبه شربت تعبیه می‌شود. برای تعیین دوز از آن استفاده کنید.

ساعت و دفعات مصرف شربت را بر اساس تجویز پزشک یا دستورالعمل دارو برای هر سن دنبال کنید.

معمولاً هر ۶-۴ ساعت، ۲ قاشق چایخوری تجویز می‌شود.

در مصرف شربت سرماخوردگی رعایت نکات زیر ضروری هستند: ا

ین داروها نباید خودسرانه به کودکان زیر سه سال داده شود. شربت را دور از دسترس کودک قرار دهید.

همزمان با مصرف شربت از داروهایی که ترکیبات مشترک دارند، استفاده نکنید زیرا ممکن است دوز یک ترکیب در بدن کودک بالا رود.

از جمله این داروها می‌توان آسپرین و قرص‌های درمان تب، سرفه، درد و سرماخوردگی مانند استامینوفن، آنتی هیستامین و ایبوپروفن را نام برد. بیشتر از دوز روزانه، به کودک دارو ندهید. دوز بیش از حد می‌تواند موجب آسیب شدید به کبد یا حتی نابودی آن شود.

شربت سرماخوردگی می‌تواند سبب خواب آلودگی شود. به همین دلیل زمانی که کودک درگیر فعالیت ذهنی است، از این دارو استفاده نکنید. اگر کودک تحت درمان با داروهای آرام بخش و مسکن قرار دارد، بدون مشورت با پزشک از شربت سرماخوردگی استفاده نکنید.

هرگز از شربت سرماخوردگی به عنوان آرام بخش کودک استفاده نکنید.

 

در صورت مشاهده موارد زیر، مصرف دارو را متوقف کرده و با پزشک مشورت کنید: بی‌خوابی، احساس گیجی و آشفتگی تب بیش از ۳ روز یا تب بالای ۳۸ درجه سانتیگراد گلو درد بیش از ۲ روز تداوم علائم بیماری بیش از ۵ روز اگر علائم بدتر شد اگر کودک به هر یک از ترکیبات دارو حساسیت نشان داد اگر کودک واکنش‌های حساسیتی مثل خس خس کردن سینه، دانه زدن پوست یا خارش پیدا کرد دوز مناسب دارو را به کودک بدهید. مصرف غلط شربت سرماخوردگی بسیار متداول است. دوز مصرفی قرص به راحتی قابل تشخیص است ولی تفاوت اندازه پیمانه می‌تواند افراد را در مصرف شربت سرماخوردگی دچار اشتباه کند. به همین دلیل باید برای اندازه‌گیری شربت از سرنگ یا ظرف مخصوصی که در جعبه آن وجود دارد، استفاده کنید نه از قاشق‌های خانگی. برای اطمینان از اینکه دوز مناسب دارو را به کودک داده‌اید دستورالعمل دارو را دنبال کنید. همچنین می‌توانید از پزشک کمک بگیرید.

شربت دکسترومتورفان (Dextromethorphan) و شربت کوریزان (Corizan) دو نمونه اصلی شربت سرماخوردگی نوزادان هستند.

برای درمان سرماخوردگی نوزادان و کودکان داروهای مختلفی وجود دارد که می‌توان تحت نظر پزشک از آن‌ها استفاده کرد.

شربت دکسترومتورفان: شربت دکسترومتورفان (Dextromethorphan) از داروهای سرماخوردگی است که برخی از علائم آن مثل سرفه را برطرف می‌کند. این دارو هم برای بزرگسالان و هم برای کودکان موجود است. به طور معمول، میزان مصرف در کودکان دو تا شش سال، حدود یک قاشق مرباخوری در هر شش ساعت و در کودکان شش تا ده سال، حدود دو قاشق مرباخوری در هر شش ساعت است. استفاده از این دارو برای نوزادان و کودکان زیر دو سال تنها با نظر پزشک متخصص کودکان باید صورت گیرد.

عوارض: خارش، اسهال، یبوست، حالت تهوع و استفراغ، خواب‌آلودگی، عصبانیت، کاهش هشیاری و گیجی، توهم دیداری، سرگیجه، تاری دید، تعرق، تب، تغییرات فشارخون، تنفس کم‌عمق و یا نامنظم، احتباس ادرار و درد مثانه برخی از عوارض مصرف این داروست. در صورتی که قصد مصرف این دارو برای کودک را دارید، بهتر است درباره آن اطلاعات بیشتری داشته باشید.

شربت کوریزان: کوریزان (Corizan) از داروهای سرماخوردگی است که به منظور تسکین علائم سرماخوردگی و آنفولانزا مثل سرفه، درد و تب در بزرگسالان و کودکان مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دارو با عنوان شربت کوریزان درد و تب برای کودکان توسط پزشک تجویز می‌گردد. میزان مصرف شربت کوریزان برای کودکان به وزن کودک بستگی داشته و توسط پزشک تجویز می‌شود. توجه داشته باشید که در صورت یکی بودن علائم بیماری یک کودک با کودکی دیگر باز هم نباید از داروی مشابه استفاده کرد. مصرف چنین داروهایی برای نوزادان و کودکان حتما باید بر اساس صلاح‌دید و تجویز پزشک صورت گیرد.

عوارض: سرگیجه، خواب‌آلودگی، سردرد، تاری دید، ناراحتی معده، حالت تهوع، یبوست، خشکی دهان و بینی و گلو برخی از عوارض این داروست. در صورتیکه قصد مصرف این دارو برای کودک را دارید، بهتر است درباره آن اطلاعات بیشتری داشته باشید.

هشدار گاهی والدین خودسرانه انواع شربت سرماخوردگی نوزادان را به کودک خود می‌دهند. در صورتی که این کار ممنوع است و باید بدانند اگر به کودک زیر ۶ ماه دارویی را بدون تجویز پزشک بخورانند اختلال در یادگیری را برای کودک رقم می‌زنند. همچنین مصرف شربت‌هایی که خواب‌آلودگی را در کودک تشدید می‌کند بسیار خطرناک است و به هیچ‌وجه نباید برای خواب کردن کودک از دارو و مواد خواب‌آور استفاده کنند. عوارضی مانند ضایعات مغزی حتی کوتاه مدت حاصل مصرف این داروهاست.

نکاتی که باید بدانید

درمان سرفه در سرماخوردگی کودکان هیچ چیز برای والدین ناراحت‌کننده‌تر از شنیدن صدای سرفه بچه‌ها هنگام شب نیست. این مشکل معمولا پدر و مادرها را نگران می‌کند؛ طوری که حاضرند هر کاری انجام دهند تا هرچه زودتر سلامت کوچولویشان را ببینند. بر اساس مطالعات انجام شده کودکانی که سرفه شبانه داشتند با یک دوز 10 گرمی عسل مداوا شدند. در کودکان بالای یک سال، عسل را می‌توان به عنوان یک درمان موثر و بی‌خطر برای سرفه شبانه مد نظر قرار داد.اگر فرزند شما پس از پنج روز بهبود نیافت، به پزشک مراجعه کنید. سازمان غذا و داروی امریکا(FDA) قویا توصیه می کند که از تجویز دارو های ضد سرفه در کودکان سرماخورده خودداری شود.در بررسی های اخیر مشخص شده است که تجویز داروهائی همانند دیفن هیدرامین هیروکسی زین و سایر آنتی هیستامین ها در کودکان زیر دو سال ممکن است منجر به مرگ ناگهانی کودک شده و لازم است جدا از مصرف انها در این گروه سنی خوداری گردد.

دارو هایی همانند داروهای فوق و دکسترومتورفان و شربت سرماخوردگی کودکان نه تنها اثری در بهبودی کودکان مبتلا به سرماخوردگی ندارد بلکه باعث عوارضی از قبیل تپش قلب و تشنج نیز می گردند.موثر بودن استفاده از اینگونه از داروها در کودکان بالاتر از 2 سال اثبات نشده است. بروز عوارض این داروها زمانی بیشتر می شود که دو داروی مشابه ،همزمان مصرف گردد. به طور مثال مشاهده می شود که بعضی از والدین همزمان از شربت دیفن هیدرامین و سرماخوردگی برای کودک خود استفاده می کنند که بسیار خطر ناک است. پرهیز از مصرف شربت سینه نگران سرفه های روزانه فرزندتان نباشید چون می تواند به انتشار خلط و کاهش تراکم در ریه ها کمک کند. اگر فرزندتان بیش از چهار سال دارد و سرفه های شبانه مانع خوابیدن او می شود باید برای متوقف کردن سرفه ها به پزشک مراجعه کنید. به خاطر داشته باشید مصرف داروها برای متوقف کردن سرفه در کودکان کاری بیهوده است و می تواند خطرناک باشد. بررسی سرفه های شدید اگر سرفه کردن فرزندتان بیش از یک هفته ادامه پیدا کرد باید او را نزد پزشک ببرید." اگر سرفه کردن کودکان بین سه تا شش هفته ادامه داشته باشد باید آنتی بیوتیک مصرف کنند و از قفسه سینه شان عکس برداری شود." سرفه های شبانه ممتد می تواند نشانه ابتلا به آسم باشد. سرفه های مزمن، باید بررسی شوند تا از عدم ابتلا کودکان به سیاه سرفه اطمینان حاصل کنیم. کودکان، حتی اگر واکسینه شده باشند می توانند در معرض خطر قرار بگیرند.

 

 

پاورپوینت داروهای مورد استفاده در بیماری های گوارشی

بررسي متابوليسم داروي نوسکاپین در سلولهاي مجزاي كبد موش